در این مقال نمی خواهم وارد بحث مفصل لهجه های متنوع کردی شده و به بیان اصول و اساسهای لازم جهت ایجاد زبان واحد کردی مانند تمثل و تعلق به یک کیان سیاسی در یک دولت و وطن واحد و اقتصادی پویا و تکنولوژی و....... بپردازم، چیزی که من می خواهم بگویم این است که ما باید موضوع را به اهلش بسپاریم، به کسانی که در این امر دارای تخصص علمی و آکادمیک بوده و زبان شناس واقعی باشند، و دور از تعصب و به صورت علمی موضوع را بررسی کنند، و نیز از سیاسی نمودن این مساله حساس پرهیز کنیم، زیرا موضوع به به تمامی کردها در هر جائی که باشند مرتبط است و تنها شامل عده ای از یک قطه و منطقه کردستان نمی شود، ومن از همه کسانی که وارد این موضوع می شوند دعوت می کنم که فراتر از تحمیل یک لهجه معین فکر کنند،و گمان نکنند که کرد تنها بر چند ملیون نفر در یک منطقه به خصوص اطلاق می گردد،بلکه به این بیاندیشد که کرد بالغ بر ۴۵ ملیون نفر در مناطق مختلفی از جهان است، و وظیفه همه ما این است که دست در دست هم داده و درد را تشخیص دهیم و برای آن نسخه مناسب بنویسیم،و در اظهار نظرهایمان دقت نموده و تشنج ایجاد نکنیم، تا دچار پراکندگی و دلزدگی بقیه لهجه ها نشویم، یک روز قوم لر را که اغلب زبانشناسان بر کرد بودن آنها تاکید دارند از خود راندیم ،یک روز زازا و کلهر و فیلی را، و یک روز دیگر لهجه هورامی را که به تازگی برای خود حزب تشکیل داده و ادعای جدایی از کرد را دارند،همان هورامیهائی که سالهای سال برای احقاق حق کرد خون داده و جنگیده اند، من هم به سهم خود چند نکته را که به ذهنم رسیده است را در ذیل می آورم به امید آنکه هر کدام از ما سهم خویش را در خصوص این موضوع حساس و مهم(زبان واحد کردی) ادا کند:
1- سپاردن مساله زبان واحد کردی را به دست متخصصین این امر و زبان شناسان اناطة مسألة توحید اللغة الکردیة بعلماء ومختصي اللغة الکردیة ، مع مراجعة والاستفادة من کل ماکتبه المستشرقون الذین زاروا کردستان بکل اجزائها الحالیة المقسمة وکتبوا عن اللغة واللهجات الکردیة المتنوعة.
2- تفعیل دور المجمع العلمي الکردي ودفعه الی القیام بمهامه في هذا الصدد ، لان العبئ الاکبر حالیا یقع علی عاتق هذا المجمع.
3- تخویل الجانب الذي ستناط به مسوؤلیة هذا التوحید الی الاتصال بالمختصین اللغویین والمهتمین المعنیین والکتاب والمثقفین والفنانین والمغنین الکرد من کافة انحاء کردستان لدراسة هذا الامر معا بغیة ایجاد الارضیة المشترکة لبناء لغة کردیة موحدة .
4- اجراء مسح عام وفي کل اجزاء کردستان لکل ما هو موروث شعبي ونتاج فولکلوري اصیل ، لان ما موجود في تراثنا الکردي الکثیر مما یجمعنا ویلم شملنا وشتاتنا لهذا کنت قد اشرت في مستهل مقالي هذا الی دور الکاتب الایطالي الشهیر دانتي الذي وحد اللغة الایطالیة بالتجائه الی الموروث الشعبي وتدوینه ل (الکومیدیا الالهیة) . وانني هنا اری انه یتحتم علینا نحن الکرد ایضا الالتجاء الی الموروث الشعبي والفولکلور الکردي الاصیل ، لانه الامل الوحید المتبقي لدینا من وجهة نظري بتوحید لغتنا الجمیلة وبالتالي یحق لنا نحن الکرد ایضا ان نفخر امام شعوب الارض قاطبة بلغتنا الحیة الموحدة المطعمة بکل الفسیفساء الکردي المنوع الجمیل الاصیل . هذا الفسیفساء الذي قاوم کل محاولات اعداء الکرد وبقي صامدا شامخا کشموخ روابي وجبال کردستان .
5- عدم تسییس هذا الجانب مطلقا وجعله محصورا في نطاق اکادیمي علمي صرف.
6- اطلاق حملة شاملة في کل القنوات الاعلامیة الکردیة المرئیة والمسموعة والمقروءة بغیة تعریف المشاهد والمستمع والقارئ الکردي باهمیة هذا الجانب والعمل علی اشراکهم اجمعین في هذا العمل القومي المقدس، وتوعیتهم بضرورة المساهمة کل من جانبه وامکانیاته المتاحة.
7- العمل علی تألیف قاموس کردي شامل یحاول الاستفادة و الجمع بین کل اللهجات الکردیة علی اختلافها وهکذا عمل لاشك یتطلب جهودا هائلة وجبارة علی ان تقوم به جهة علمیة متخصصة ولتکن مثلا : المجمع العلمي الکردي في کردستان وکل المعاهد الکردیة المتواجدة في خارج کردستان کالمعهد الکردي في پاریس، وبرلین، والسوید ، واستانبول. الخ..
8- الاستفادة من کتابنا ومثقفینا الکرد المتواجدین في جمهوریات الاتحاد السوفییتي السابق ، وذلك نظرا لما یتمتعون به من خبرات هائلة في مجال اللغة وآدابها وعلومها وللدور المشرف الذي قاموا به لسنین طوال في جمع وتدوین الموروث الشعبي الکردي الاصیل ، مما ساهموا مساهمة جادة وفعالة في الحفاظ علی تراثنا من الضیاع والنسیان.
9- اطلاق قناة فضائیة خاصة في هذا الشأن علی ان تکون بدعم من کل شرائح ومکونات الکرد کي تساهم بشکل فاعل علی توحید الکرد في کل اجزاء کردستان وتوعیتهم باهمیة وقدسیة هذا العمل ومناشدتهم المساهمة کل من جانبه وامکانیاته المادیة والعلمیة والثقافیة .
10- الاستفادة من تجارب وجهود الشعوب والامم الاخری والتي کانت لدیها نفس المشکلة وبالتالي تغلبت علیها بایجاد لغة موحدة .
11- اعتماد الفباء کردیة موحدة ومن المستحسن بنظري اعتماد الاحرف اللاتینیة لانها الانسب والافضل للغة الکردیة.
ما را یاری فرمائید. تشکر.
مالپه ری کورد عه للامه، مالپه ری خویندکارانی زانکو عه للامه/تاران گه وره ترین زانکوی زانسته مروفایتیه کانی خور هه لاتی ناوه راست به به ریوه به رایه تی: "احمدی"(زانا) یارمه تیمان بده ن سوپاس.
موقع کورد علامه موقع فنی مستقل من قبل الطلاب الاکراد فی جامعه العلامه الطباطبائی/طهران اکبر جامعه فی العلوم الانسانیه فی الشرق الاوسط برئاده "احمدی"(زانا)
